“Met het nieuwe acuut centrum komt alle spoedzorg samen op één locatie; dit maakt de zorg nog efficiënter.”
Sijbren Klitsie kwam zes jaar geleden werken als SEH-verpleegkundige bij het ETZ, gedreven door zijn ambitie om in een traumacentrum te werken en de mogelijkheid om op de SEH door te groeien naar de functie van physician assistant (PA). Na een jaar solliciteerde hij voor de opleidingsplek tot PA, waarvoor hij werd aangenomen. Inmiddels heeft hij zijn plek gevonden, en kijkt hij met enthousiasme vooruit naar de opening van het nieuwe acuut centrum in 2027. Benieuwd naar wat werken in een traumacentrum écht betekent? Lees verder en ontdek hoe Sijbren zijn werk ervaart.
De SEH van het ETZ is een plek waar je nooit stilzit. Dag in, dag uit behandel je acute zorgsituaties die soms levensbedreigend zijn. “Het is een dynamische afdeling, en je weet nooit wat er komen gaat”, vertelt Sijbren. Elke dienst kan een groot trauma binnenkomen: patiënten die via het mobiel medisch team (MMT) binnenkomen, maar we behandelen ook patiënten met andere acute zorgvragen, zoals hart- of longklachten. ’’Het is niet alleen de traumazorg die het werk hier zo interessant maakt”, zegt Sijbren. “Je ziet de acute zorg in zijn volle breedte, van de laag complexe acute situaties tot ingewikkelde diagnostiek.”
De veelzijdige rol van een PA op de SEH
Als PA ben je een vaste factor binnen het SEH-team en neem je klinisch eigenaarschap over het patiëntproces,” vertelt Sijbren. “Je stelt zelfstandig de diagnose op aan de hand van onderzoek, anticipeert op wat nodig is en coördineert het behandeltraject. Altijd onder supervisie van een SEH-arts natuurlijk. Het belangrijkste is dat de patiënt snel en goed geholpen wordt.”
Als er een trauma binnenkomt, heeft hij als PA een specifieke rol, afhankelijk van de ernst van het trauma. Sijbren legt uit dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen grote en kleine trauma’s. “Bij kleinere trauma’s sta je als PA hands-on aan bed.Je screent de patiënt, identificeert de problemen en stelt het behandelplan op. Je werkt daarbij onder supervisie van een SEH-arts, die jou waar nodig corrigeert of feedback geeft. Dit biedt een extra check, wat vooral fijn is als je nog minder ervaring hebt. Je hebt veel vrijheid om beslissingen te nemen, maar je hebt altijd iemand op wie je kunt terugvallen”, vertelt Sijbren.
Bij grotere trauma’s, zoals multitrauma’s, heeft hij als PA een sterk procesmatige rol. “Je zet acties uit, zorgt ervoor dat het beleid van de traumachirurg wordt uitgevoerd en dat aanvullend onderzoek, zoals bijvoorbeeld het massaal bloedverlies protocol, in gang wordt gezet. Je bewaakt de voortgang, zorgt ervoor dat vervolgstappen goed worden opgepakt en dat de nazorg goed wordt vastgelegd. Als PA ben je de schakel tussen de verschillende disciplines en zorg je ervoor dat alles gestructureerd verloopt, zodat het traumateam zich kan focussen op de patiënt. Je bent eigenlijk de spin in het web,’’ vertelt Sijbren. De SEH-arts is in zo’n situatie hands-on, de traumachirurg fungeert als trauma-teamleider, en er is altijd een anesthesist en intensivist aanwezig.
Voor Sijbren draait het uiteindelijk allemaal om het verschil maken voor de patiënt. “Of het nu gaat om een opname of iemand geruststellen, het is geweldig om te zien dat je echt iets voor iemand kunt betekenen. Het mooiste is dat patiënten tevreden zijn en goed geïnformeerd worden over wat er gaat gebeuren. Als je dat kunt bereiken, is het werk voor mij geslaagd.”
Werken in een level 1 traumacentrum
Het ETZ is een level 1 traumacentrum. “Voordat een patiënt naar het ziekenhuis wordt gebracht, wordt er op basis van bepaalde criteria gescreend om te bepalen of het beter is om de patiënt naar een traumacentrum te sturen”, legt Sijbren uit. “Het is landelijk vastgesteld dat patiënten met een levensbedreigend trauma direct de meest passende zorg kunnen krijgen in een ziekenhuis dat 24/7 de juiste faciliteiten heeft voor traumazorg. Vanuit de SEH kunnen bij het ETZ patiënten direct naar de operatiekamer (OK), maar ook naar radiologische interventies of de IC, afhankelijk van de situatie. Het is dus niet alleen de SEH die verantwoordelijk is voor de traumazorg, maar het hele ziekenhuis werkt samen om de juiste zorg op het juiste moment te bieden. Heel mooi teamwerk is het.”
Belangrijke eigenschappen voor een PA
“Werken in een traumacentrum vraagt veel flexibiliteit,” vertelt Sijbren. “Je kunt met een patiënt bezig zijn, maar ondertussen komt er een andere patiënt binnen die acutere zorg nodig heeft. Je moet kunnen schakelen en prioriteiten stellen. Het is soms lastig om dingen los te laten, maar je weet dat het belangrijk is om verder te gaan.” Het principe ’treat first what kills first’ is hierbij altijd van toepassing.
Daarnaast benadrukt hij het belang van communicatie en teamwork. Als PA werk je nauw samen met verschillende zorgprofessionals, zoals verpleegkundigen, SEH-artsen en andere medisch specialisten. “Het is essentieel dat iedereen op dezelfde lijn zit en goed met elkaar afstemt, vooral bij acute situaties,” zegt Sijbren. “De dynamiek van zo’n situatie vraagt om heldere communicatie en het snel delen van informatie, zodat beslissingen snel en goed genomen kunnen worden.”
Dit verandert er door het nieuwe acuut centrum
In 2027 opent het nieuwe acuut centrum van het ETZ, en Sijbren kijkt er enthousiast naar uit: “Met het nieuwe centrum komt alle spoedzorg samen op één locatie. Dit maakt de spoedzorg nog efficiënter en vergemakkelijkt de samenwerking tussen de verschillende zorgteams.”
Eén van de veranderingen is dat de Eerste Hart Hulp (EHH) en de SEH naast elkaar komen te zitten in het acuut centrum. “Nu draaien we al diensten op de EHH op het ETZ TweeSteden, waar we acute cardiologie behandelen, maar die zorg zal medio 2027 naar het nieuwe acuut centrum bij het ETZ Elisabeth verhuizen. Hierdoor kunnen we sneller schakelen tussen verschillende zorgverleners, bijvoorbeeld bij patiënten die zowel hart- als longklachten hebben.” Sijbren vertelt dat ook de acute kindergeneeskunde vestigt in het nieuwe acuut centrum. “Dit maakt het werk nog breder en biedt meer mogelijkheden om acute zorg in zijn volledige breedte uit te voeren”, legt hij uit.
Daarnaast wordt de Huisartsenspoedpost PrimaCura onderdeel van het nieuwe centrum. “We kunnen straks veel makkelijker samenwerken met de huisartsenspoedpost, die op dezelfde locatie komt te zitten. Zo kunnen we samen zorg dragen voor uiteenlopende acute zorgvragen en elkaar ondersteunen, wat de spreiding van de patiëntenstroom bevordert en de zorg efficiënter maakt.’’
Focus op training en ontwikkeling
Het feit dat het ETZ constant bezig is met verbetering en training, is voor Sijbren een van de grootste pluspunten. “Je merkt echt dat de organisatie veel aandacht heeft voor acute zorg en hierin investeert,” vertelt Sijbren. “Er zijn volop mogelijkheden om je verder te ontwikkelen met cursussen en praktijktrainingen. Dit heeft een hoge prioriteit binnen het ziekenhuis, en dat maakt het extra leuk. Wekelijks trainen we op de spoedeisende hulp, zowel voor trauma’s als voor het behandelen van acuut zieke patiënten. Zo blijven we goed getraind en up-to-date.”
Jouw kans als PA op de SEH
Met de komst van het nieuwe acuut centrum in 2027 biedt het ETZ nog meer kansen voor professionals die zich willen ontwikkelen in de acute zorg. Sijbren en zijn collega’s zoeken een gemotiveerde PA die de acute zorg een warm hart toedraagt en zich graag wil inzetten voor vernieuwing. Naast het leveren van patiëntenzorg neem je deel aan (het verzorgen van) onderwijs en draag je actief bij aan de ontwikkeling van de functie en de toekomst van de PA op de SEH. “We zoeken iemand die niet alleen patiëntenzorg levert, maar ook een actieve rol wil spelen in het verbeteren van processen en het implementeren van nieuwe ideeën. Daarnaast is het mooi als je het ook leuk vindt om taken op te pakken zoals onderwijs of misschien een klein stukje onderzoek,” aldus Sijbren.
Een voorbeeld hiervan is het project waar het team momenteel aan werkt. Sijbren vertelt: “We onderzoeken nu de mogelijkheid voor PA’s om betrokken te zijn bij procedures zoals sedatie en pijnstilling. We kijken naar hoe we deze procedures als PA’s kunnen vormgeven, welke middelen daarvoor nodig zijn en hoe we dit juridisch kunnen inrichten.”
